Khủng khoảng tài chính, nợ chính phủ và đầu cơ phái sinh chứng khoán: Tín hiệu từ lãnh đạo Tây Âu 
Vebimo.com - 10/03/2010 4:49:43 CH
-
L. Browning và M. Saltmarsh của NY Times phân tích về sự kiện Goldman Sachs đưa ra bài toán cho khách hàng: mua các hợp đồng phái sinh CDS (credit-default swaps) trong trường hợp các quốc gia Châu Âu rơi tiếp vào một cuộc khủng hoảng tài chính.
Đây là hoạt động tư vấn bảo mật do Goldman Sachs đưa ra tháng 8-2009; nhiều tháng trước khi Hy Lạp và các khoản nợ mất khả năng thanh toán bùng phát thành nguy cơ thảm họa thị trường tài chính. Báo cáo của Goldman cảnh báo với khách hàng rằng rủi ro của vòng xoáy nợ chính phủ có thể lớn hơn nhiều so với những người dân thường vẫn hiểu.
Còn hiện tại, lãnh đạo nhiều quốc gia Châu Âu đang chĩa mũi dùi vào chính các công cụ tài chính Goldman đề xuất. Họ cho rằng CDS - và những nhà buôn kinh doanh chúng - đã làm trầm trọng thêm vấn đề của Hy Lạp và cả những nơi khác ở Châu Âu. Người ta đưa ra lời kêu gọi trấn áp kinh doanh đầu cơ nói chung trên thị trường tài chính, và đặc biệt với những loại phái sinh như CDS.
Vào lúc Thủ tướng George A. Papandreou của Hy Lạp gặp Obama tại Washington, Thủ tướng Đức Angela Merkel cũng góp tiếng vào đoạn điệp khúc đòi kiểm soát ngành kinh doanh phái sinh. Chủ tịch Ủy ban Châu Âu EC, José Manuel Barroso, cũng phụ họa thêm rằng văn phòng EC sẽ điều tra kỹ lưỡng những loại kinh doanh swap ông coi là "thuần túy đầu cơ".
Thế nhưng, ngay trong giới lãnh đạo chính trị Châu Âu, bản thân vai trò của CDS - vốn được sinh ra để bảo hiểm cho trường hợp một công ty hay chính phủ mất khả năng thanh toán — vẫn còn là chủ đề tranh cãi. Chính cơ quan giám sát tài chính Đức, BaFin, cũng nói rằng không có bằng chứng cho thấy giới đầu cơ đã sử dụng CDS để tấn công Hy Lạp. Cơ quan này cho rằng thực ra, phần lớn các nhà đầu tư sử dụng công cụ phái sinh này để ngăn chặn rủi ro của chính họ, chẳng khác việc nông dân sử dụng giao dịch tương lai (futures) để có được bảo hiểm giá nông sản.
Ngược lại tại New York, Gary Gensler, chủ tịch Ủy ban Giao dịch Futures hàng hóa lại chỉ mặt CDS là thủ phạm trực tiếp gây ra khủng hoảng tài chính và yêu cầu cải cách toàn diện hoạt động kinh doanh này. Nguồn gốc của sự chỉ trích với CDS một phần nằm ở việc những tập đoàn tài chính có ảnh hưởng như Goldman Sachs đóng nhiều vai và xung đột quyền lợi trên thị trường. Goldman và nhiều tập đoàn khác đã giúp chính phủ Hy Lạp làm đẹp sổ sách để đảm bảo tuân thủ các điều kiện tài chính EU. Goldman thu hàng trăm triệu USD tiền phí dịch vụ từ hoạt động này.
Nhưng cũng theo Goldman, các nhà đầu tư đã sắm sửa công cụ CDS có quyền năng bán khống tín dụng dễ dàng. Nghĩa là, có thể đánh cược trên số phận các con nợ. Báo cáo tháng 7-2009 có tựa “C.D.S. 101” của Goldman đề cập chuyện này, mặc dù không đích danh nhắm tới Hy Lạp. Giới phân tích nói, lúc này Goldman đã đội lên đầu một chiếc mũ khác hẳn! Tới tháng 8-2009, chính một báo cáo khác của bộ phận nghiên cứu hedge fund tại Goldman tiếp tục nói rằng giá các hợp đồng CDS có thể quá rẻ vì đã đánh giá chưa đủ mức rủi ro của các nền kinh tế công nghiệp phát triển, vì họ đã phát hành quá nhiều tài sản nợ. Cũng lúc này, Goldman lại quay về chức năng cố vấn cho chính phủ Hy Lạp. Tới tháng 9, họ bảo lãnh chính cho các khoản trái phiếu mới trị giá tổng cộng 33 tỷ USD cho Hy Lạp, Tây Ban Nha và Anh (theo số liệu của Dealogic). Đây chính là các quốc gia có tỷ lệ nợ công rất cao, so với sản lượng của nền kinh tế (thường đo bằng GDP).
Bản thân Goldman lại không cho rằng hoạt động của mình xung đột. Hãng tài chính lớn này lập luận không có gì mâu thuẫn khi vừa bán sản phẩm tài chính giúp cho khách hàng (trong trường hợp này là các chính phủ), lại vừa đề xuất các khách hàng khác mua. Bản thân khách hàng này lại được tư vấn và có thể cho rằng cần mua sản phẩm bảo hiểm để tự bảo vệ mình phòng lúc thời tiết xấu!
Trong một Hội nghị về khủng hoảng tài chính và công cụ phái sinh, André Farber - giáo sư tài chính của ĐHTH Bruxelles - cho rằng nếu chỉ nhìn vào mức độ phát triển thị trường phái sinh, và cụ thể là CDS, để kết luận về nguyên nhân khủng hoảng, thì đó có thể là sai lầm theo kiểu suy diễn "kết tội rằng con dao là thủ phạm của một án mạng."
Tin mới hơn
Tin cũ hơn
|
|
|
|