• |
Tìm kiếm Tin Kinh tế - Đầu tư

Cho vay hỗ trợ lãi suất trong nông nghiệp: Dư nợ thấp, vướng mắc nhiều

Báo Công Thương - 12/05/2010 7:45:00 CH          
Hôm nay (12/5), tại Hà Nội, Bộ Công Thương đã tổ chức hội nghị tổng kết thưc hiện quyết định 497/QĐ-TTg và sơ kết thực hiện quyết định 2213/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về việc hỗ trợ lãi suất vốn vay mua máy móc, thiết bị, vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp và vật liệu xây dựng nhà ở khu vực nông thôn.

Dư nợ cho vay chưa cao

Theo số liệu của ngân hàng nhà nước (HNNN), tổng dư nợ cho vay hỗ trợ lãi suất theo quyết định này là 776,17 tỷ đồng. Đối tượng cho vay chủ yếu là các hộ gia đình và cá nhân, chiếm 95% tương đương 739,5 tỷ đồng. Đối tượng doanh nghiệp chiếm 4,3%, tương đương 33,92 tỷ đồng, Hợp tác xã chiếm 0,3%, tương đương 2,69 tỷ đồng.

Đối với tiêu thụ hàng hóa, cho vay mua sản phẩm máy móc, thiết bị cơ khí, phương tiện phục vụ sản xuất, chế biến nông nghiệp dạt 659,42 tỷ đồng (85%), các loại vật liệu xây dựng để xây nhà ở nông thôn đạt 103,65 tỷ đồng (13,3%), vật tư phục vụ sản xuất nông nghiệp đạt 16,1 tỷ đồng (2%). Trong thực tế, có những địa phương có tổng số tiền giải ngân chỉ vài trăm triệu đồng như Sơn La, Bình Định, Đăk Nông. Cá biệt có địa phương chỉ đạt 20 triệu đồng (Bắc Cạn).

Ông Nguyễn Danh Trọng, Phó vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ Ngân hàng Nhà nước (NHNN) cho biết: Dư nợ hỗ trợ lãi suất theo Quyết định 497 tính đến hết năm 2009 chiếm 0,22% tổng dư nợ được hỗ trợ lãi suất theo các Quyết định; số tiền lãi vay được hỗ trợ lãi suất là 17,202 tỷ đồng. Tuy nhiên, do các quyết định hỗ trợ lãi suất này tương đối gần nhau nên đã có sự trùng lắp về đối tượng cho vay, theo thống kê các đối tượng trùng lắp khi vay vốn đạt tới 7.137 tỷ đồng, gấp 10 lần khoản hỗ trợ lãi suất cho đúng đối tượng vay đã được giải ngân

NHNN nhận được hàng trăm công văn thắc mắc về thủ tục. Đây là hoạt động hỗ trợ lãi suất để chống suy giảm kinh tế rất mới, NHNN đã  thành lập tổ công tác kiểm tra việc vay hỗ trợ lãi suất, một tháng giao ban định kỳ một lần và có những cuộc họp đột xuất. Đã có hẳn một kế hoạch 227 về thanh tra kiểm tra để đảm bảo cho vay đúng đối tượng. Các tổ chức tín dụng cũng có bộ phận kiểm soát riêng. NHNN thành lập 6 đoàn kiểm tra trong toàn quốc. Thực tế cho thấy, địa bàn nông thôn nông nghiệp rộng lớn nhưng mức vay nhỏ. Thông thường cho vay đối với khu vực này chỉ chiếm 20% tổng dư nợ nền kinh tế. Món vay lớn nhất làm trang trại chỉ 50 tỷ đồng, hộ gia đình chỉ vày vài triệu đến trăm triệu.  

Bước đầu thực hiện Quyết định 2213/QĐ-TTg thay thế cho QĐ 497 trong năm 2010 cho thấy: đã khắc phục đối tượng cho vay rõ ràng hơn, mức hỗ trợ phù hợp hơn.  Đến tháng 3 dư nợ đạt 147 tỷ đồng, tháng 4 tăng lên 319 tỷ đồng, chiếm 7,4% tổng dư nợ cho vay.

Ít máy trong nước, nông dân khó vay vốn

Ông Nguyễn Duy Lượng, Phó chủ tịch Hội Nông dân Việt Nam cho biết, năm 2009, nhiều địa phương có nhu cầu mua thiết bị rất lớn nhưng  mua không kịp. Chỉ riêng Đồng bằng sông Cửu Long, kết quả khảo sát cho thấy nhu cầu hơn 10.000 máy gặt đập liên hợp nhưng khả năng cung ứng của cả vùng chỉ có 3.000 máy. Mỗi tháng, các nhà máy sản xuất không nổi 1.000 chiếc. Có nhà máy còn đưa nguyên liệu trôi nổi vào sản xuất, không đảm bảo chất lượng sản phẩm. Thiết bị sản xuất trong nước giá cao, không đa dạng về chủng loại khiến người dân thích mua hàng của Trung Quốc, đặc biệt là nông dân khu vực trung du phía bắc. Máy của Trung Quốc rẻ và hợp với nhiều đồng đất, loại có 3 hay 5 công dụng vẫn chỉ có một giá bán. Không chỉ bị hạn chế về nguồn cung cấp thiết bị, người nông dân còn đỏ mắt chờ vốn vay. Có địa phương đã ký được 3.000 hồ sơ vay vốn nhưng chưa có tiền cho vay.

Người dân khi vay vốn hỗ trợ lãi suất ưu đãi cho sản xuất nông nghiệp còn gặp nhiều khó khăn khác như vướng điều kiện giấy chứng nhận đảm bảo quyền sử dụng đất, hiện có tới 50% hộ dân của chúng ta chưa có sổ đỏ, hay như ở ĐBSCL sổ đỏ đã đưa vào ngân hàng để vay rồi nên khi cần vay vốn theo tinh thần quyết định 497 thì không được. Người nông dân cũng khó trong việc lập hoặc đưa ra các phương án sản xuất kinh doanh để đáp ứng được yêu cầu theo quy định. Ông Lượng cho biết thêm: để vay được vốn, người nông dân Hải Dương còn phải nhờ đến đại diện hội nông dân tỉnh, nếu như chi phí thủ tục làm việc hết bao nhiêu, nhờ hội nông dân làm, sau đó người nông dân quyên góp trả, miễn làm sao để được vay hưởng lợi. Ở các bộ ngành, chưa có đơn vị nào có tổ chức hội nông dân ở đó, nên các bộ ngành không thể hiểu được vấn đề của người nông dân đang cần gì. Việc triển khai cho vay hỗ trợ lãi suất ở cấp dưới vô cùng khó, nhiều ngân hàng nói thiếu tiền cho vay, chờ chủ trương ở trên. Ngoài ra, lãi suất, vốn vay so với nhu cầu của người cần vay là chưa khớp, ví như việc trồng cây công nghiệp trị giá 30 triệu đồng/ha nhưng chỉ cho vay 7 triệu đồng là quá ít.

Nhiều kiến nghị nóng

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Cẩm Tú khẳng định: Việc triển khai Quyết định 497 chưa được như mong muốn trong thời gian qua có lẽ bắt nguồn từ quan điểm: hỗ trợ hay kích cầu, bởi thế không nên đánh giá hiệu quả của Quyết định 497 theo số vốn đã được giải ngân, vì như vậy sẽ không nói được đúng bản chất của một chính sách hỗ trợ. Đây không phải là một quyết định ban hành ra để cho vay tiền mà là quyết định hỗ trợ người nông dân. Cũng không nên xem đây là một gói kích cầu bình thường do trước đó đã có hai gói kích cầu khác mà đây là quyết định nhằm vào nông dân, đối tượng luôn luôn gặp khó khăn trong phát triển kinh tế, thiệt thòi trong quá trình hội nhập kinh tế quốc tế, thiệt hại nhiều nhất khi nền kinh tế trong nước và thế giới gặp biến động. Hiểu được như vậy thì mới thấy đây là một quyết định hoàn toàn khác với những gói kích cầu khác, mang tính hỗ trợ cho lĩnh vực nông nghiệp, nông dân và nông thôn. Cũng cần đánh giá lại Quyết định 497 là hỗ trợ hay kích cầu. Thứ trưởng Nguyễn Cẩm Tú nhận định, đây hoàn toàn là một gói hỗ trợ vì thế không chỉ thực hiện trong giai đoạn khủng hoảng kinh tế mà nó cần được thực hiện lâu dài để đảm bảo phát triển nông thôn. Chủ trương của quyết định này cần phải được xây dựng thành một chính sách lâu dài và được đầu tư liên tục.

Nên nâng cao hạn mức, kéo dài thời hạn cho vay và đa dạng hơn danh mục máy móc được hỗ trợ vay vốn là những kiến nghị trọng tâm được đại diện hội nông dân Việt Nam và các địa phương đưa ra. Bà Nguyễn Thị Dung, Phó chủ tịch Hiệp hội doanh nghiệp công nghiệp nhỏ và vừa, bày tỏ: Nông dân không tin tưởng chính sách hỗ trợ, vẫn chạy công nông chui lủi chứ không vay tiền để mua ô tô. Thực tế việc triển khai ở nhiều ngân hàng cấp dưới là chưa thông suốt, thường nói hết vốn. Doanh nghiệp trong nước có xe tốt vẫn không tiếp cận được vốn và không vượt qua được thủ tục để có thế bán hàng được cho nông dân. Đề nghị  NHNN giao các ngân hàng lớn có chỉ tiêu đủ cho nhu cầu vay vốn của nông dân.

Ông Lê Văn Việt, Phó tổng giám đốc Tổng công ty máy động lực và máy nông nghiệp (VEAM) chia sẻ: nên tìm chính sách thích hợp, đơn giản nhất để nông dân tiếp cận, là chính sách chung của quốc gia thực hiện thống nhất trong thời gian dài, vốn nhỏ nhưng hiệu quả sẽ rất lớn. Hạn mức cho vay và thời hạn cho vay nên tăng lên 3-5 năm.

Ông Nguyễn Danh Trọng cho biết: Trong quá trình triển khai có rất nhiều khó khăn vướng mắc, Quyết định 2213 có điểm  khó trong việc xác định máy móc chỉ quy định là hàng hóa sản xuất tại Việt Nam. Đề nghị Bộ Công Thương ban hành danh mục sản xuất máy móc thiết bị thuộc đối tượng hỗ trợ lãi suất. Ông Trọng cũng nhấn mạnh: không có việc thiếu vốn ở các ngân hàng cổ phần, NHNN sẽ chỉ đạo các ngân hàng đáp ứng đủ nhu cầu vay vốn của nông dân. Đại diện Hội nông dân Việt Nam, ông Lượng đề xuất: nên ban hành danh mục ngành nghề, hàng hóa, đối tượng được vay; nâng mức cho vay phù hợp với chi phí đầu tư từng loại ví như xây dựng nhà ở phải nâng lên mức được vay là 100 triệu đồng; kéo dài thời gian thực hiện ưu đãi 5 năm; NHNN cần chuẩn bị cân đối tốt nguồn vốn và chỉ đạo ngân hàng địa phương ưu tiên các đối tượng nông dân; mở rộng danh mục máy móc do liên doanh sản xuất được ưu tiên vay vốn khi mua; mở rộng chovay hỗ trợ lãi suất đối với chăn nuôi, nuôi tròng thủy hải sản vì đối tượng này chưa có nguồn, lại đang chịu dịch bệnh;  tăng cường kiểm tra giá cả, chất lượng máy móc thiết bị phục vụ cho nông dân để đảm bảo cho đối tượng là người nông dân được hưởng lợi một cách tốt nhất

Bộ Công Thương kiến nghị Chính phủ tiếp tục kéo dài gói hỗ trợ lãi suất thời hạn 2-3 năm. Với việc vay vốn ưu đãi ngắn hạn thời gian qua, nông dân mua sắm vội vã không có sự lựa chọn, vì thế có thể mua phải sản phẩm kém chất lượng. Bên cạnh đó, cần tháo gỡ một số thủ tục vay vốn để tạo điều kiện cho nông dân tiếp cận vốn dễ dàng hơn.

30/09/2014 Để đạt mục tiêu tăng trưởng 5,8% cần hỗ trợ tổng cầu
30/09/2014 Xăng, dầu bất ngờ cùng nhau giảm giá
30/09/2014 Cấm dùng tiền ngân sách để lập doanh nghiệp xếp hạng tín nhiệm
30/09/2014 Hôm nay, “phán quyết” dự án lọc hóa dầu 22 tỷ đô
30/09/2014 Cao su rớt thảm:Tập đoàn vô can, dân tự làm tự chịu!
30/09/2014 Buôn lậu xăng dầu táo tợn hơn vì lợi nhuận lớn
30/09/2014 ‘Made in Vietnam’ 100% có gì hay ho?
29/09/2014 Xăng dầu nhập từ Trung Quốc tăng mạnh trong tháng 8
29/09/2014 Công ty vàng hoạt động trở lại sau 2 tháng bị cưỡng chế thuế
29/09/2014 Lưu ý các đơn hàng thủy sản xuất sang Brazil
29/09/2014 Thủ tướng: “Tập trung xử lý các yếu kém, không nói chung chung”
timelinevn.com