Ngày 07/09 vừa qua, Tổng thống Obama tuyên bố rót 50 tỷ USD vào việc xây dựng đường bộ và cơ sở hạ tầng khác. Ngày 08/ 9 tiếp theo công bố chương trình ưu đãi thuế nghiên cứu và phát triển doanh nghiệp với tổng vốn đạt gần 100 tỷ USD. Như vậy, những tranh cãi và lo ngại của Nhật Bản, Mỹ, châu Âu đã thực sự bước vào giai đoạn hai của kích thích kinh tế.
Thị trường cho rằng, chương trình kích thích này của Tổng thống Obama chủ yếu đầu tư vào các lĩnh vực đường sắt, đường quốc lộ, sân bay và một số lĩnh vực khác đòi hỏi có hiệu quả trong thời gian ngắn. Điều này cho thấy chính phủ Mỹ đang mất kiên nhẫn về việc khôi phục kinh tế. Ngoài ra, sau khi chính phủ đưa ra dự án kích thích kinh tế, Cục dự trữ liên bang Mỹ (FED) tăng cường chính sách nới lỏng định lượng - sức ép tiềm ẩn của lạm phát để kích thích các nhà đầu tư chạy theo các loại tài sản ít rủi ro như vàng.
Mặc dù Tổng thống Barack Obama đã công bố chương trình nâng cấp quốc lộ, sân bay, đường sắt trong nước với tổng vốn lên tới 50 tỷ USD nhưng các ngân hàng châu Âu lại bắt đầu xuất hiện khủng hoảng khiến các nhà đầu tư lo lắng, căng thẳng; trong ngày thứ 3 thị trường cổ phiếu Mỹ mở cửa với khởi điểm thấp. Chỉ số Dow Jones lúc 21h35 ngày mùng 7/9 đã giảm 52,52 điểm, xuống còn 10,395.41 điểm, tức giảm 0,50%.
Tờ The Wall Street Journal cho biết, trong cuộc điều tra mùa hè này, một số ngân hàng lớn đã cố tình che dấu một số trái phiếu chính phủ có rủi ro cao. Cổ phiếu ngân hàng châu Âu đang phải chịu sức ép. Giá dầu thô đã giảm 1,65 USD xuống còn 72,93 USD/ thùng. Chỉ số USD đã tăng 0,7%, lên đến 82.600 điểm.
Động cơ: Chính phủ Mỹ mất kiên nhẫn phục hồi kinh tế
Chuyên gia kinh tế trưởng Ngân hàng Hưng Nghiệp Lỗ Chính Ủy cho biết, trước đây thị trường dự báo năm nay các nước sẽ lần lượt rút khỏi các gói kích thích kinh tế, nhưng trên thực tế, từ tháng 6 năm nay, Mỹ, châu Âu, Nhật Bản đều đang tiếp tục chính sách kích thích kinh tế ban đầu hoặc đưa ra chính sách kích thích kinh tế mới. Có thể hình dung, xuất phát điểm của việc phục hồi kinh tế toàn cầu là rất yếu. Ông cũng cho biết, gói kích thích trị giá 50 tỷ USD lần này chỉ có thể tính là quy mô nhỏ vừa so với gói kích thích kinh tế lần 1. Hơn nữa, so với trước đây, gói kích thích lần này không còn đầu tư lĩnh vực "mềm" như nghiên cứu phát triển (R&D), ngành công nghiệp mới nổi, mà là đầu tư trực tiếp vào các lĩnh vực quen thuộc như đường sắt, đường quốc lộ, sân bay....Việc làm này có thể sẽ tăng cơ hội việc làm trong một thời gian ngắn, nhưng cũng có thể thấy chính phủ Mỹ đang lo lắng và mất kiên nhẫn trong việc phục hồi kinh tế, chỉ lo chạy theo mục tiêu ngắn hạn.
Chuyên gia kinh tế trưởng công ty chứng khoán Mizuho Securities tại Trung Quốc, ông ShenJianGuang cho rằng, dự án kích thích kinh tế lần 2 của Tổng thống Obama đang bước lại những tư duy của chính phủ Roosevel những năm 30 thế kỷ trước. Trong tháng 8, khu vực kinh tế tư nhân Mỹ đã tăng, tạo ra cơ hội việc làm cho 67.000 người, nhưng nhìn chung tỷ lệ thất nghiệp vẫn ở mức cao, đạt 9,6%. Do đó, trọng tâm của chính phủ Hoa Kỳ vẫn là đảm bảo việc làm.
Triển vọng: Có thể làm tăng thâm hụt tài chính
Phân tích chỉ ra, dự án kích thích kinh tế lần 2 của Mỹ sẽ làm trầm trọng hơn vấn đề thâm hụt tài chính. Nếu như không có cách nào phục hồi lại, thì nền kinh tế Mỹ có thể rơi vào suy thoái thứ hai. Tuy nhiên, ông ChenJianGuang cho rằng, dựa trên cân nhắc của các chính quyền địa phương về việc cắt giảm ngân sách tài chính, triển vọng của việc đưa ra dự án xây dựng cơ sở hạ tầng quy mô lớn không mấy khả quan, việc tiếp tục đẩy mạnh tăng cường việc làm vẫn là một biến số.
Chuyên gia phân tích trung tâm nghiên cứu High-Purcell lại cho rằng, chương trình kích thích lấy việc xây dựng cơ sở hạ tầng làm chính của Tổng thống Obama đối với Trung Quốc mà nói đã quá quen thuộc, luôn phát huy hiệu quả nhanh chóng, nhưng ở Mỹ có thể có cách nói khác. Bởi hệ thống vận tải đường bộ rất phát triển, liệu còn chỗ cho việc nâng cấp, và 50 tỷ USD có vai trò to lớn như thế nào vẫn rất khó có thể đưa ra kết luận xác định.
Thị trường đầu tư: Nhu cầu tránh rủi ro tăng cao, vàng lại có không gian mới
Dự án kích thích kinh tế của Tổng thống Obama được đưa ra và việc FED thực hiện chính sách nới lỏng định lượng cho thấy sự không chắc chắn của nền kinh tế Mỹ. Việc này sẽ khiến các nhà đầu tư tìm đến các tài sản ít rủi ro như vàng. Chuyên gia nghiên cứu chính sách Ngân hàng HengSheng cho biết, các nhà đầu tư lại một lần nữa lo lắng về tương lai kinh tế Toàn cầu, nên nhu cầu tránh rủi ro chạy theo vàng gia tăng. Sau khi đóng cửa ngày 7/8, giá vàng Quốc tế tại gốc đã đạt 1.250USD/ounce, đến gần mức cao 1.254,73 USD của ngày 01/9, giá vàng tăng 5% so với tháng qua.
Gần đây, số liệu yếu kém của nền kinh tế Mỹ đã dẫn đến không khí bi quan của thị trường ngày càng gia tăng. Các nhà đầu tư lần lượt chuyển đầu tư tiền vào những loại tài sản rủi ro cao như cổ phiếu, tiền tệ lãi suất cao sang đầu tư vào vàng; khoản tiền trái phiếu kho bạc Mỹ và đồng yên Nhật rất khó tránh khỏi rủi ro. Lãi suất trái phiếu kho bạc kỳ hạn 2 năm của Mỹ giảm xuống mức thấp trong lịch sử, lãi suất trái phiếu kho bạc dài hạn thì giảm xuống mức thấp nhất kể từ đầu năm 2009.
Đối chiếu của Tổng thống Obama về hai gói kích thích kinh tế
Các gói kích thích kinh tế lần 1
Ngày công bố: 17 tháng 09 năm 2009
Tổng cộng: 787 tỷ USD
286 tỷ USD: cắt giảm thuế
120 tỷ USD: đầu tư vào các dự án cơ sở hạ tầng và nghiên cứu khoa học.
19,9 tỷ USD: dự án đầu tư năng lượng tái tạo và tiết kiệm năng lượng
11tỷ USD: nâng cấp mạng lưới điện Mỹ
43,7 tỷ USD: Quỹ dịch vụ khẩn cấp y tế cộng đồng và dịch vụ xã hội.
19 tỷ USD: đầu tư công nghệ thông tin y tế
105,9 tỷ USD: đầu tư xây dựng giáo dục
14,5 tỷ USD: chương trình môi trường.
10 tỷ USD: dự án đầu tư nhà ở chung cư.
19,9 tỷ USD: xóa đói giảm nghèo, mở rộng Phiếu lĩnh đổi thực phẩm hỗ trợ các gia đình nghèo
Các gói kích thích kinh tế lần 2
Ngày công bố: 08 tháng 09 năm 2010
Tổng vốn: 50 tỷ USD, xây dựng cơ sở hạ tầng giao thông đường bộ ;100 tỷ USD, chương trình ưu đãi thuế cho dự án R&D
Sửa sang 150.000 dặm đường cao tốc tái thiết
Xây dựng và duy trì 4.000 dặm đường sắt
Nâng cấp hoặc xây dựng lại đường băng 150 dặm anh và thực hiện tự động hóa hệ thống kiểm soát giao thông hàng không.
Việc thành lập Ngân hàng Xây dựng công cộng, để thu hút các dự án đầu tư xây dựng tư nhân, quốc gia và địa phương.
Mở rộng phạm vi cắt giảm thuế, tăng cường ưu đãi thuế cho các dự án R&D